معمولا كسي سربازي را جزو عمر مفيد خودش به حساب نمي‌آورد و آن بخش از زندگي خود را هدر رفته مي‌داند. من هم حالا كه دارم به پايان اين دوره‌ي اجباري مي‌رسم، بيش‌تر با خودم حساب مي‌كنم كه در اين مدت چه چيزهايي از دست دادم و احيانا آيا چيزي هم به دست آوردم؟

 

خوش‌بختانه فكر مي‌كنم تنها چيزي كه از كف دادم، زمان بود و نه چيزهاي ديگري كه در دوره‌ي سربازي، با توجه به محيط و جو حاكم بر آن، افراد از دست مي‌دهند. مانند حساسيت به نابرابري، به دروغ، به دورويي و رشادت و جرات كه آهسته آهسته هر چه پايه‌ي خدمتي بالا مي‌روم، اين‌ها كم مي‌شوند.

 

وقتي كه شنيدم بعد از كلي تاخير و اما و اگر قرار است كتابي را كه درباره‌ي حقوق بشر و پليس در دوره‌ي سربازي ترجمه كردم چاپ كنند، خوش‌حال شدم كه زمان را هم خيلي از دست ندادم. هر چند ناحقي‌ها و نابساماني‌ها را با كتاب و مقاله از دامان پليس نمي‌توان زدود اما شايد بتوان كور سوي اميدي داشت كه شايد روزي كسي بخواند و بداند، بخواهد و بتواند شرايط را بهبود بخشد.

 

اما ديروز كه تازه از زندان رسته‌اي روايت خاطرات مي‌كرد، آب سردي بر سراپاي من ريخت كه زهي خيال باطل. شرايط جامعه به گونه‌اي‌ست كه براي اميدوار ماندن فقط بايد به معجزه اعتقاد داشت.