ايرانيان فرزندان اهريمن شدهاند
گذار از وضعيت انحطاط جز از مجراي انديشيدن دربارهي آن امكانپذير نخواهد شد و اگر تاكنون در اين باره نينديشيدهايم، به معناي آن نيست كه خار انحطاط در سراسر پيكر تاريخ، فرهنگ و تمدن آن نخليده است، بلكه با توجه به تجربهي مغرب زمين كه از همان آغاز، يعني سپيدهدم فرهنگ يوناني [توسط افلاطون]، به انحطاط انديشيده است، ميتوان گفت كه فقدان مفهوم انحطاط در يك فرهنگ، بيانگر عدم انحطاط نيست، بلكه عين آن است.
(طباطبايي، سيد جواد، زوال انديشهي سياسي در ايران )
طباطبايي شايد تنها متفكر ايرانيست كه در تحليل و تعليل عقبماندگي ايران و ايرانيان به جاي فرافكنيهاي پايانناپذير و علتيابيهاي بيروني، آنقدر جامعهي ايراني را درونكاوي ميكند، تا زمينههاي ساختاري انحطاط ايرانيان را بازشناسي نمايد. و تابلوي "خانه از پايبست ويران است" را بر پيشاني تاريخ ايران ميآويزد. به لحاظ عمق و دقت حرفهايش گزافه نيست اگر او را جديترين انديشمند ايراني معاصر بدانيم.
او در به چالش كشيدن قلل افتخار ملي و نقد متفكرين بزرگ آن صراحتي دارد كه هم تحملش سخت است و هم تامل بر آن. به هر حال او سالهاست كه در خارج از ايران به دقت تاريخ ايران را بررسي نموده و بيهيچ هياهويي بنيانيترين نقدها را بر فرهنگ و تمدن چندينهزارسالهي ايران زمين كرده است. هم او ريشهي انحطاط جامعهي ايراني را در انحطاط اخلاقيشان مييابد.
شرقيان به واسطهي اين كه دريافت خردمندانهاي از سرشت جامعهي انساني ندارند، آشكار شدن هر گونه بحراني را همچون آسيبي اجتماعي تلقي كرده و آن را به عنوان نوعي بيماري ننگين زير حجابي پنهان ميكنند و چنان سياهزخم را با گلاب شستشو ميدهند و بر آن ورد ميخوانند كه بوي الرحمان از همهي اركان آن بلند شود. پارسيان باستان را رسم بر آن بوده است كه براي پيروزي بر اهريمن، رودررو و با خيره شدن در چشمان او، با پتيارگي به چالش برميخواستند، اما بنابر آن چه از تاريخ زوال ايرانيان برميآيد، اينان توان رويارويي با اهريمن و پتيارگي را از دست دادهاند و اين امر را سببي جز آن نيست كه پارسيان، با تكيه بر گفتار، پندار و كردار نيك، بر توانايي خود، در دشمني با اهريمن آگاه بودند و حال آن كه ايرانيان دورهي زوال را اگر چالشي با اهريمن هست ظاهري است. زيرا بيشترين آنان با رويگردان شدن از گفتار، پندار و كردار نيك به فرزندان اهريمن تبديل شدهاند.
(طباطبايي، سيد جواد، زوال انديشهي سياسي در ايران )
مطلب را به بالاترین بفرستید